Chemoembolizacje

Chemoembolizacja jest uznaną metodą leczenia mającą na celu zahamowanie wzrostu guzów nowotworowych wątroby. Obecnie  chemoembolizację stosuje się w leczeniu:

- raka wątrobowo-komórkowego (HCC, Hepatocellular Carcinoma)

- wewnątrzwątrobowego nowotworu dróg żółciowych (Cholangiocarcinoma)

- przerzutów raka jelita grubego

- przerzutów raka sutka

- przerzutów czerniaka gałki ocznej

- przerzutów guzów neuroendokrynnych

- przerzutów mięsaka

- w rzadkich przypadkach łagodnych guzów wątroby jak hepatoma lub naczyniaki

 

Chemoembolizacje stosuje się w przypadkach gdy nie można usunąć chirurgicznie guza. Może być stosowana jako samodzielna terapia, ale można ją także łączyć lub uzupełniać  inne metody leczenia, takie jak chirurgia, radioterapia, termoablacja, krioablacja, lub stosować w sytuacji, gdy nie można podać chemioterapii systemowej (dożylnej). Zaczęto również stosować połączenie chemoembolizacji z chemioterapią.

Podczas tradycyjnej dożylnej chemioterapii systemowej lek znajdujący się w dużym stężeniu w krwioobiegu  działa na komórki nowotworowe jak i na zdrowe komórki organizmu, a w przypadku chemoembolizacji  lek podany jest do guza i jego stężenie jest tylko wysokie w zmianie nowotworowej, co redukuje działanie chemioterapeutyku na zdrowe części organizmu  i ogranicza występowanie objawów obocznych. Za pomocą chemoembolizacji można także podjąć próbę zmniejszenia wymiarów nieoperacyjnego guza wątroby do wielkości umożliwiającej leczenie operacyjne.

Zabieg polega na tym, że odpowiednio wyszkolony w stosowaniu tej metody lekarz pod kontrolą obrazu rentgenowskiego przez tętnice dostaje się do wątroby i do guza podaje odpowiednio przygotowany lek.

W indywidualnej rozmowie przed samym zabiegiem postaramy się wytłumaczyć Pani/Panu potencjalne korzyści i powikłania chemoembolizacji jak i inne metody leczenia. Ta informacyja ma przygotować Pani/Pana do zadawania pytań podczas rozmowy przed zabiegiem.

 

Dlaczego takie postępowanie jest konieczne?

Chemoembolizacja ma na celu zahamowanie wzrostu zmiany nowotworowej w obrębie wątroby. Podawany preparat składa się z materiału embolizacyjnego - bardzo drobnych cząsteczek o średnicy kilkuset mikronów, których zadaniem jest wejść głęboko w drobne naczynia które zaopatrują guz w krew i substancje odżywcze i je zamknąć uniemożliwiając zmianie dalszy wzrost. Dodatkowo cząsteczki nasączone są zawiesiną leku chemoterapeutycznego, Doksyrubicyną lub Irinotecanem (w zależności od czułości zmiany na lek), która na przestrzeni następnych kilku godzin uwalnia się stopniowo do guza. Zastosowanie miejscowej terapii, pozwala uzyskać bardzo wysokie stężenia leku w  zmianie, a jednocześnie zapobiega przedostawaniu się dużych ilości leku do układu krwionośnego gdzie ich wysokie stężenie jest niepożądane. Rezultatem jest ograniczenie działań niepożądanych chemioterapii przy możliwości zastosowania wysokich stężeń leku w guzie. 

 

Czy są inne sposoby leczenia?

Zmiany nowotworowe mogą być również leczone za pomocą systemowej chemioterapii lub w szczególnych przypadkach radioterapii.

Przy odpowiednio dogodnie zlokalizowanych zmianach można wykorzystać metodę termoablacji, w której nakłuwa się przezskórnie wątrobę i oddziaływuje się na zmianę miejscowo falami radiowymi wysokiej częstotliwości. Inne metody to embolizacja zmian wysoko stężonym alkoholem lub krioterapia. Zapytany, Pana/Pani lekarz prowadzący powinien odpowiedzieć w szczegółach na pytania dotyczące innych możliwych metod terapeutycznych i które można zastosować u Pana/Pani.

Jak przeprowadza się taki zabieg?

Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym. Pierwszym etapem jest nakłucie tętnicy udowej w pachwinie, przez którą to lekarz dostaje się do tętnicy wątrobowej. Wszystko to odbywa się po kontrolą promieniowania rentgenowskiego. Aby móc uwidocznić naczynia odchodzące od aorty i ukrwienie tętnicze wątroby podczas zabiegu podaje się środek kontrastowy. Podczas jego podawania często pacjenci odczuwają krótkotrwałe ciepło a niekiedy nieco nieprzyjemny smak w ustach. Następnie lekarz, używając zestawu specjalnych cewników i prowadników wchodzi do tętnicy wątrobowej i dochodzi w miejsce gdzie lokalizuje się guz. Gdy już cewnik jest w prawidłowej pozycji, przez jego światło podaje się chemioterapeutyk połączony z drobnymi cząsteczkami embolizacyjnymi. Ich zadaniem jest wejść głęboko  w drobne naczynia które zaopatrują guz w krew i je zamknąć uniemożliwiając zmianie dalszy wzrost.

Rzadko, ze względu na niesprzyjającą anatomię tętniczą wątroby nie można bezpiecznie podać leku do tętnicy wątrobowej. Czasami, sama główna tętnica jest objęta przez nowotwór lub nieprawidłowa i również w takich przypadkach zabieg nie może być bezpiecznie przeprowadzony. Po wykonaniu zabiegu, wszystkie cewniki i prowadniki są usuwane i zakładany jest opatrunek uciskowy w miejsce wkłucia do tętnicy, który należy utrzymać na miejscu przez kilka godzin. Zabieg powtarza się kilkukrotnie. Ile razy należy go powtórzyć zależy od wielu czynników: rozległości choroby, reakcji na leczenie i ogólnego stanu pacjenta.

Jakich powikłań można się spodziewać?

Nie ma żadnego zabiegu lekarskiego, który byłby całkowicie wolny od ryzyka powikłań. Pomimo zachowywania najwyższej staranności, w niektórych przypadkach może dojść do powikłań w trakcie lub po zabiegu, które będą wymagały szybkiego leczenia. Niektóre z nich mogą zagrażać życiu.  Zabiegi chemoembolizacji są obarczone bardzo małym ryzykiem powikłań, jednak zawsze takie ryzyko istnieje.

 - Poważne powikłania po cewnikowaniu naczyń są rzadkie. Jednak w niewielkim odsetku przypadków, wprowadzenie cewnika do naczynia może prowadzić do uszkodzenia tętnicy lub wystąpienia zatorów obwodowych. 

- Niekiedy, podanie dotętniczo chemioterapii może powodować bóle brzucha, czasami promieniujące do klatki piersiowej i ramion. Bólom trwającym od 12 do 24 godzin mogą towarzyszyć nudności, dreszcze i gorączka.

 - Krwawienie z miejsca wprowadzenia cewnika może wymagać pozostania dłużej w pozycji leżącej, podania specjalnych leków lub transfuzji krwi lub preparatów krwiopochodnych

- Każda procedura, gdzie skóra jest penetrowana niesie ze sobą ryzyko miejscowego zakażenia lub bakteriemii. 

- Istnieje bardzo niewielkie ryzyko wystąpienia reakcji alergicznej na podawany donaczyniowo kontrast, środki znieczulające lub sam chemioterapeutyk z cząsteczkami embolizacyjnymi. 

- Zmiany zapalne w obrębie dróg żółciowych, pęcherzyka żółciowego.

- Rzadko, kontrast używany podczas zabiegu może spowodować upośledzenie czynności nerek, szczególnie jeśli jest już w pewnym stopniu zaburzona czynność nerek.

 - Inne skrajnie rzadkie powikłania to zawał serca i zespół nagłej śmierci sercowej. 

Zabiegi wykonywane są pod kontrolą fluoroskopii. W nowoczesnych systemach rentgenowskich, dawka promieniowania jest tak niska, że nawet długotrwałe zabiegi nie powinny dawać negatywnych skutków.

 Niemniej jednak, uszkodzenia mogą wystąpić (np. lokalne zmiany skórne), ale występują one niezwykle rzadko i można się ich spodziewać tylko przy bardzo wysokich dawkach promieniowania. 

 

Dla Kobiet: 

Ciąża jest przeciwwskazaniem do zabiegu  z użyciem promieniowania rentgenowskiego w związku z ryzykiem uszkodzenia nienarodzonego dziecka. Jeśli jest Pani w ciąży lub podejrzewa Pani ciążę bardzo proszę o przekazanie tej ważnej informacji personelowi przed zabiegiem.

Działania niepożądane chemioterapii: 

- bóle nadbrzusza, nudności i wymioty 

- gorączka i bardzo rzadko nadwrażliwość pęcherzyka żółciowego (skrajnie rzadko z zapaleniem pęcherzyka żółciowego) 

- każdy chemioterapeutyk ma również swoje własne specyficzne i rzadkie działania niepożądane. Wszystkie skutki uboczne podawanego leku należy omówić z lekarzem przed rozpoczęciem terapii. Należy jednak pamiętać, że dotętnicze podanie leku ma na celu zwiększenie jego miejscowej skuteczności przy obniżeniu ogólnych działań.

Przed zabiegiem: 

Proszę o dokładne stosowanie się do instrukcji dotyczących stosowania leków przed zabiegiem. 

U pacjentów z cukrzycą, przyjmujących leki z grupy biguanidów (Avamina, Etform, Formetic, Glucophage, Glucophage XR, Gluformin, Metfogamma, Metformax, Metformax SR, Metformin Galena, Metifor, Metral, Siofor) może rzadko wystąpić interakcja z kontrastem używanym podczas badania.  

    W przypadku przyjmowania leków przeciwzakrzepowych: Acenokumarol, Warfaryna, należy wstrzymać ich stosowanie na 3 dni przed zabiegiem i rozpocząć czasowe stosowanie podskórnie podawanej heparyny drobnocząsteczkowej zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego.

 Dodatkowo, aby uniknąć nieprzewidzianych powikłań krwotocznych, przed zabiegiem należy mieć aktualny wynik badania czynników krzepnięcia krwi (koagulogram). Badanie to wykonuje się w większości przychodni lekarza rodzinnego.

 

Po zabiegu:

 Po zabiegu należy bezwzględnie pozostać w łóżkuszpitalnym. Miejsce wkłucia w pachwinie zostanie zamknięte specjalnym zamykaczem. Jeżeli nie będzie to możliwe zostanie założony na kilka godzin opatrunekuciskowy w miejscu wkłucia. Należy przez 12 godzin po zabiegu unikać siadania mogącego skutkować zginaniem kończyny i przemieszczeniem się opatrunku uciskowego znad miejsca wkłucia. Jeśli opatrunek uciskowy zaczął przesiąkać krwią lub pojawił się ból w miejscu wkłucia lub całej kończyny należy bezzwłocznie powiadomić o tym personel pielęgniarski na oddziale. Po zabiegu należy dużo pić, około 1,5- 2 litra płynów (herbata, woda mineralna) tak aby jak najszybciej wypłukać kontrast z organizmu. Jeść można bezpośrednio po zabiegu o ile lekarz wykonujący zabieg nie zadecyduje inaczej.

  • Grey Facebook Icon
  • Grey Twitter Icon